Xuất khẩu không chỉ là chuyện giao hàng: Bài toán chi phí âm thầm của doanh nghiệp nhỏ

Việc đưa một lô hàng đến tay khách quốc tế chưa chắc đã giúp doanh nghiệp vững vàng trên thị trường. Với các công ty quy mô nhỏ, thách thức không còn dừng ở việc tìm kiếm đơn hàng mà còn lan sang cả chi phí tuân thủ, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng đáp ứng những yêu cầu khắt khe từ đối tác. Chính những trở ngại nảy sinh trong hành trình đưa sản phẩm ra nước ngoài có thể nhanh chóng biến thành sức ép tài chính đáng kể.

Hàng đã xuất, nhưng chi phí vẫn chưa dừng lại

Đối với doanh nghiệp nhỏ, chi phí xuất khẩu không chỉ đơn thuần nằm trên hóa đơn. Câu chuyện của Công ty TNHH Dược liệu Vũ Gia – đơn vị chuyên phát triển các sản phẩm từ trà hoa vàng – là một minh chứng điển hình cho khoản chi khó định lượng bằng con số: thời gian chờ đợi.

Các doanh nghiệp nhỏ phải kiểm soát nhiều công đoạn từ sản xuất, đóng gói cho đến truy xuất nguồn gốc và chứng nhận trước khi hàng hóa đủ điều kiện xuất khẩu. Ông Phạm Tiến Duật, Phó giám đốc công ty, chia sẻ rằng những điều chỉnh trong cách quản lý của cơ quan nhà nước tại địa phương khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. Việc xây dựng Luật An toàn thực phẩm mới càng đặt ra nhiều vấn đề mà doanh nghiệp cần phải làm rõ.

Đặc biệt, các quy định thay đổi và cách áp dụng giữa các tỉnh thành chưa thực sự đồng nhất. Ông Duật nhấn mạnh: “Nếu cứ chờ cơ quan quản lý giải đáp từng trường hợp, chúng tôi có thể mất hàng tháng, thậm chí gần một năm, trong khi hàng hóa vẫn phải liên tục đưa ra thị trường.”

Một thách thức khác mà doanh nghiệp nhỏ đối mặt là làm sao truyền tải đúng giá trị sản phẩm mà vẫn tuân thủ quy định. Điển hình là tình huống của Công ty TNHH Spicy Country, khi họ vấp phải rào cản trong khâu ghi nhãn bao bì. Doanh nghiệp này chuyên sản xuất gia vị lên men từ ớt theo hướng tự nhiên, không chất bảo quản và đang nghiên cứu giảm muối. Tuy nhiên, những thông tin như “không chất bảo quản”, “ít muối”, “lên men tự nhiên” đều phải dựa trên tiêu chuẩn hay quy chuẩn cụ thể. Ông Lê Minh Cương, Giám đốc công ty, cho biết chỉ cần ghi nhãn không chính xác, sản phẩm có thể bị yêu cầu chỉnh sửa ngay khi đã vào hệ thống phân phối hoặc bị cơ quan chức năng buộc thay đổi.

Đối với doanh nghiệp nhỏ, chi phí xuất khẩu không chỉ là vận chuyển mà còn bao gồm kiểm nghiệm, chứng nhận, dữ liệu và cả các khoản để đáp ứng quy định. Những chi phí này cộng dồn lại có thể ăn mòn một phần đáng kể lợi nhuận. Với các tập đoàn lớn, họ dễ dàng hấp thụ nhờ bộ phận chuyên trách và hệ thống riêng. Nhưng với doanh nghiệp nhỏ, từng khoản chi đều ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận. Vì vậy, bài toán giảm chi phí không thể chỉ đặt lên vai mỗi doanh nghiệp, mà cần có sự chung tay từ các bên liên quan.

Nguồn: Tạp chí Vnbusiness - https://vnbusiness.vn/doanh-nghiep-nho-xuat-khau-cat-chi-phi-de-di-sau-vao-chuoi-gia-tri.html