Xuất khẩu cá tra sang Mỹ gặp khó khi thuế chống bán phá giá tăng mạnh

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, ngày 12/8/2026, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng của đợt rà soát hành chính lần thứ 21 (POR21) đối với lệnh thuế chống bán phá giá cá tra, cá basa đông lạnh của Việt Nam, cho giai đoạn rà soát từ ngày 1/8/2023 đến 31/7/2024.

Kết quả POR21 mới được công bố là một diễn biến kém thuận lợi đối với hoạt động xuất khẩu cá tra Việt Nam sang thị trường Mỹ trong thời gian tới.

Bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký VASEP thông tin, kết quả cuối cùng cho thấy mức thuế của các doanh nghiệp thuộc diện rà soát đều tăng đáng kể so với kết quả sơ bộ công bố tháng 2/2026, là một diễn biến kém thuận lợi đối với hoạt động xuất khẩu cá tra Việt Nam sang thị trường Mỹ trong thời gian tới.

Cụ thể, so với mức sơ bộ, mức thuế của Bien Dong Seafood Co., Ltd. tăng từ 0,29 lên 1,00 USD/kg, tương đương tăng gần 245%; NTSF Seafoods JSC tăng từ 0,07 lên 0,38 USD/kg, tăng hơn 440%.

Mức dành cho 2 doanh nghiệp không được điều tra riêng là Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản Cần Thơ (Caseamex) và Công ty Cổ phần Nam Việt (Navico) tăng từ 0,23 lên 0,84 USD/kg, tương đương khoảng 265%.

So với POR20, mức thay đổi trong POR21 còn rõ rệt hơn. Tại kết quả cuối cùng của POR20, Bien Dong được áp dụng mức thuế 0 USD/kg. Sáu doanh nghiệp được hưởng mức thuế riêng gồm CASEAMEX, Dai Thanh, Dong A, HungCa 6, NAVICO và NTSF cũng đều chịu mức 0 USD/kg.

DOC không thay đổi mức thuế suất toàn quốc cho Việt Nam, vẫn ở mức 2,39 USD/kg.

Theo thông báo của DOC, đối với các nhà xuất khẩu Việt Nam đã từng được điều tra hoặc rà soát trước đây, không nằm trong nhóm doanh nghiệp của POR21 nhưng đã có mức riêng, mức tiền ký quỹ tiếp tục là mức riêng của doanh nghiệp được công bố trong phân đoạn gần nhất mà doanh nghiệp đó được rà soát.

Ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam chưa được xác định đủ điều kiện hưởng mức riêng sẽ phải chịu mức toàn quốc 2,39 USD/kg. Đối với các doanh nghiệp nằm trong nhóm này, cần đặc biệt thận trọng khi xác định mức tiền ký quỹ cho các lô hàng mới và nên đối chiếu trực tiếp mã hồ sơ của doanh nghiệp với CBP/DOC trước khi xuất khẩu.

VASEP cho hay, thông báo kết quả cuối cùng cho biết DOC đã thay đổi một số nội dung tính toán sau khi xem xét ý kiến và phản biện của các bên liên quan. Chính các thay đổi về dữ liệu và phương pháp tính sau giai đoạn sơ bộ đã khiến biên độ cuối cùng tăng đáng kể. Tuy nhiên, để xác định chính xác nguyên nhân và mức độ tác động của từng yếu tố đến mức tăng thuế của mỗi doanh nghiệp, cần phân tích sâu các tài liệu giải trình và công bố chi tiết kết quả tính toán của DOC.

Theo VASEP, trong tháng 7/2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 1,02 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 7 tháng, toàn ngành đạt khoảng 6,78 tỷ USD, tăng 11,5%.

Trong đó, xuất khẩu cá tra 7 tháng đạt khoảng 1,35 tỷ USD. Dù vậy, sức mua tại một số thị trường chưa phục hồi mạnh và yếu tố giá vẫn là trở ngại đối với doanh nghiệp.

VASEP đánh giá triển vọng những tháng cuối năm không hoàn toàn thuận lợi. Để duy trì đà tăng trưởng, ngành thủy sản cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường, sản phẩm và kênh phân phối. Bên cạnh việc giữ vững các thị trường truyền thống, doanh nghiệp cần khai thác tốt hơn tiềm năng tại Trung Quốc, các nước châu Á và Đông Nam Á, đồng thời chủ động mở rộng thị trường nội địa.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tăng năng suất, kiểm soát chất lượng, tối ưu chuỗi cung ứng và chủ động thích ứng với những thay đổi về chính sách thương mại.

“Nếu các thị trường lớn duy trì nhu cầu ổn định, đồng thời những điểm nghẽn về thuế, thương mại và chi phí từng bước được tháo gỡ, mục tiêu đưa xuất khẩu thủy sản năm 2026 vượt 12 tỷ USD vẫn có cơ sở. Tuy nhiên, khả năng đạt mức cao hơn sẽ phụ thuộc đáng kể vào diễn biến chính sách tại Hoa Kỳ và sức phục hồi của các thị trường tiêu thụ trong những tháng cuối năm”, VASEP nhận định.

Hồng Hương

Nguồn: Tạp chí Vnbusiness - https://vnbusiness.vn/xuat-khau-ca-tra-sang-my-gap-kho-khi-thue-chong-ban-pha-gia-tang-manh.html