Vượt Mỹ, Trung Quốc thành nước nhập khẩu thuỷ sản Việt Nam nhiều nhất

Trung Quốc nhập gần 1,4 tỷ USD thủy sản Việt trong nửa đầu năm, tăng 40% so với cùng kỳ, vượt Mỹ để trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành.

Những con số chính

• Tổng xuất khẩu thủy sản 6 tháng đầu năm đạt hơn 5,7 tỷ USD, tăng 11,4% so với cùng kỳ (theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

• Trung Quốc nhập gần 1,4 tỷ USD, tăng ~40%, vượt Mỹ (gần 898 triệu USD). Tính cả Hong Kong, kim ngạch sang khu vực này đạt ~1,5 tỷ USD, tăng gần 38%.

• Nhật Bản đứng thứ ba với gần 788 triệu USD, tăng nhẹ so với cùng kỳ.

Vì sao dòng chảy dịch chuyển sang Trung Quốc

Đại diện Công ty CP Nam Việt cho biết xu hướng này rõ hơn từ đầu năm: quý I thiếu hụt nguyên liệu, sang quý II giá nguyên liệu và giá bán cùng giảm. Trong khi chi phí vận chuyển đi các thị trường xa vẫn cao, Trung Quốc hấp dẫn hơn nhờ khoảng cách gần, cước logistics thấp và thời gian thu hồi vốn nhanh.

Bà Lê Hằng (Phó tổng thư ký VASEP) nhận định: khi Mỹ và châu Âu gia tăng rào cản thương mại, nhiều doanh nghiệp chủ động chuyển hướng. Thị trường Trung Quốc yêu cầu nhập khẩu không quá khắt khe, lại gần về địa lý nên tiết kiệm logistics; với hàng tươi sống có thể xuất qua cửa khẩu biên giới, thuận lợi bảo quản.

Sức ép tiếp tục đè lên thị trường Mỹ

• Mỹ siết quy định thủy sản khai thác theo Đạo luật Bảo vệ Động vật Có vú Biển (MMPA), buộc bổ sung giấy chứng nhận COA với quy trình phức tạp — ảnh hưởng mạnh tới cá ngừ.

• Tôm tiếp tục chịu thuế chống bán phá giá ở mức cao.

• Lượng hàng đẩy sang Mỹ trước thời điểm áp thuế mới khiến tồn kho tăng; người tiêu dùng thắt chi tiêu, ưu tiên sản phẩm giá thấp. Kết quả: kim ngạch sang Mỹ 6 tháng gần như đi ngang.

Cơ cấu mặt hàng

• Tôm vẫn dẫn đầu với ~2,3 tỷ USD, tăng 13,6%, chiếm hơn 40% tổng giá trị. Động lực chính từ Trung Quốc đại lục và Hong Kong; tôm hùm được cả hai thị trường tăng mua mạnh.

• Cá tra đạt ~1,1 tỷ USD, tăng 12,1%, nhờ giá cạnh tranh và nhu cầu ổn định với nhóm cá thịt trắng.

Triển vọng nửa cuối năm & góc nhìn HIEA

Theo VASEP, tăng trưởng nửa đầu năm phản ánh khả năng thích ứng của doanh nghiệp trong việc điều chỉnh thị trường và cơ cấu sản phẩm. Tuy nhiên nửa cuối năm còn nhiều bất định: Mỹ có thể áp thêm biện pháp bảo hộ (quy định về lao động cưỡng bức, khả năng áp hạn ngạch), cùng cước container lạnh có xu hướng tăng trở lại.

Bà Lê Hằng cho rằng doanh nghiệp không còn lựa chọn nào khác ngoài việc liên tục cập nhật thông tin thị trường, chủ động điều chỉnh kế hoạch, đa dạng hóa thị trường và nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu để giảm rủi ro và duy trì tăng trưởng.

Nguồn: Bài gốc trên VnExpress (Thi Hà) — HIEA biên tập lại; số liệu và phát biểu giữ theo nguồn gốc.

Ảnh: Elisabeth Morcel / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0 (tôm hùm bông Panulirus ornatus).