Hành trình vươn tầm: Doanh nghiệp Việt chuyển từ phòng thủ sang tăng tốc hội nhập

Khảo sát Triển vọng Doanh nghiệp 2026 do Ngân hàng UOB thực hiện đã hé lộ một bức tranh lạc quan đầy hứa hẹn: có đến 85% doanh nghiệp Việt Nam được hỏi bày tỏ sự tin tưởng vào triển vọng kinh doanh, một bước nhảy vọt so với con số khiêm tốn 48% của năm trước. Đáng chú ý, hơn 9/10 doanh nghiệp đặt kỳ vọng vào sự khởi sắc của hoạt động kinh doanh trong năm nay, đồng thời dự báo doanh thu sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong giai đoạn 2027-2028.

Những con số biết nói này phản ánh rõ nét sự hồi sinh của niềm tin sau một thời gian dài doanh nghiệp phải vật lộn với nhiều biến động. Nhu cầu thị trường, triển vọng tăng trưởng và những cơ hội mới từ quá trình hội nhập đang tiếp thêm động lực để các doanh nghiệp chuyển hướng từ chiến lược phòng thủ sang chủ động mở rộng.

Tuy nhiên, bên cạnh những gam màu sáng, nghiên cứu cũng chỉ ra những áp lực không nhỏ đến từ chính sách thuế quan và căng thẳng địa chính trị. Gần một nửa số doanh nghiệp thừa nhận các yếu tố này đã đẩy chi phí vận hành tăng cao. Đối với nhóm doanh nghiệp xuất nhập khẩu, tác động không chỉ dừng lại ở thuế suất mà còn lan tỏa đến đơn hàng, giá nguyên vật liệu, chi phí logistics, tiến độ giao hàng và cuối cùng là biên lợi nhuận.

Chia sẻ về vấn đề này, TS. Đinh Lê Hải Hà, Phó Viện trưởng Viện Thương mại và Kinh doanh quốc tế (Trường Đại học Kinh tế quốc dân), nhận định: nếu trước đây việc tối ưu chi phí được xem là ưu tiên hàng đầu, thì nay doanh nghiệp buộc phải tính đến một yếu tố mới – đó là khả năng chống chịu. Một chuỗi cung ứng có chi phí thấp nhất chưa chắc đã là chuỗi cung ứng hiệu quả nhất, bởi chỉ cần một cú sốc địa chính trị nhỏ cũng có thể làm gián đoạn nguồn nguyên liệu hoặc khiến chi phí vận chuyển tăng vọt.

Trước bối cảnh đó, làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng đang diễn ra khá mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp Việt. Khoảng 4/5 doanh nghiệp cho biết sẽ mở rộng danh sách nhà cung cấp trong năm 2026. Trong đó, hơn một nửa ưu tiên tăng cường nguồn cung từ khu vực ASEAN, và một bộ phận đáng kể khác lại hướng về thị trường nội địa.

Sự thay đổi này không đơn thuần là việc tìm kiếm thêm đối tác cung ứng. Đằng sau đó là một cuộc cách mạng trong tư duy quản trị rủi ro. ASEAN đang dần khẳng định vai trò là một không gian bổ trợ quan trọng cho chuỗi cung ứng của Việt Nam nhờ lợi thế về vị trí địa lý, mạng lưới thương mại và mức độ kết nối ngày càng sâu sắc giữa các nền kinh tế trong khu vực. Song song đó, việc nâng tỷ trọng nguồn cung nội địa giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian giao hàng, chủ động hơn trong việc kiểm soát nguyên vật liệu và giảm thiểu sự phụ thuộc vào những biến động từ bên ngoài.

Tuy nhiên, đa dạng hóa chuỗi cung ứng không thể chỉ dừng lại ở việc có thêm nhiều nhà cung cấp. Điều doanh nghiệp thực sự cần là những nhà cung cấp đáp ứng được các tiêu chí về năng lực, chất lượng, giá thành, cũng như khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Nguồn: Báo Thời Báo Ngân Hàng - https://thoibaonganhang.vn/doanh-nghiep-viet-truoc-thach-thuc-tu-chong-chiu-den-canh-tranh-toan-cau-186396.html