Đổi mới Hải quan số - Động lực nâng cao sức cạnh tranh doanh nghiệp Việt

Thúc đẩy phát triển Hải quan số

Hiện nay, một trong những mục tiêu quan trọng là thực hiện dự án “Xây dựng hệ thống công nghệ thông tin cho Hải quan số” giai đoạn 2026-2028, với kế hoạch hoạt động chính thức từ năm 2028.

Ông Nguyễn Văn Thọ, Cục trưởng Cục Hải quan, đã chỉ đạo tại phiên họp thứ ba của Ban chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Cục Hải quan.

Trí tuệ nhân tạo sẽ được áp dụng để nhận diện chứng từ thương mại và giám sát tự động tại cửa khẩu, đồng thời phát triển trợ lý ảo hỗ trợ tra cứu mã hàng hóa và trị giá tính thuế cho cán bộ hải quan và doanh nghiệp.

Ngành Hải quan đang xúc tiến dự án mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 3, tạo cầu nối giữa nhà quản lý và doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu và di chuyển hàng hóa, phương tiện.

Chatbot AI trợ giúp doanh nghiệp

Một điểm nổi bật trong chuyển đổi số là thử nghiệm thành công Chatbot AI hỗ trợ cán bộ hải quan và doanh nghiệp.

Chatbot được phát triển trên nền tảng điện toán đám mây AWS, tích hợp công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP), mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và hệ thống truy xuất dữ liệu chuyên ngành hải quan.

Trong giai đoạn thử nghiệm từ 1/2 đến 20/4/2026, hệ thống xử lý 53.601 câu hỏi từ 14.441 cuộc hội thoại. Các chủ đề phổ biến nhất gồm mã HS và phân loại hàng hóa (60,43%), thủ tục hải quan (10,88%) và hồ sơ chứng từ, xuất xứ hàng hóa (7,08%).

Tỷ lệ phản hồi thành công đạt 99,78%, vượt mức trung bình của nhiều hệ thống AI hiện tại. Thời gian trả lời mỗi câu hỏi chỉ từ 3-4 giây.

Với khả năng giải quyết gần 1.500 câu hỏi mỗi ngày, chatbot giảm đáng kể khối lượng công việc tra cứu thủ công, giảm áp lực cho bộ phận hỗ trợ và tạo điều kiện để cán bộ tập trung vào các hồ sơ phức tạp hơn.

Nâng cao minh bạch, đẩy nhanh thông quan

Chuyển đổi số đã mang lại những thay đổi rõ ràng trong hoạt động xuất nhập khẩu. Hiện tại, 100% thủ tục hải quan cơ bản đã được tự động hóa; 100% đơn vị hải quan trên cả nước thực hiện thủ tục điện tử với sự tham gia của 99,65% doanh nghiệp.

Đến cuối năm 2025, thông qua sự hợp tác với khoảng 48 ngân hàng thương mại, số thu qua ngân hàng đạt hơn 423 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 98% tổng thu ngân sách của cơ quan Hải quan. Cổng thanh toán điện tử và thông quan 24/7 ghi nhận khoảng 65,7 nghìn tỷ đồng.

Cơ chế một cửa quốc gia đã kết nối hoàn chỉnh và mang lại hiệu quả cao.

Nguồn: Báo VietnamNet - https://vietnamnet.vn/chuyen-doi-so-hai-quan-don-bay-nang-suc-canh-tranh-cho-doanh-nghiep-viet-2527621.html