Chi phí logistics ngốn hơn nửa lợi nhuận gộp của doanh nghiệp xuất khẩu

Chi phí logistics đang trở thành gánh nặng lớn với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Câu chuyện được nêu tại hội nghị “Chi phí logistics tăng cao, doanh nghiệp cần làm gì?” do Hiệp hội Logistics TP HCM (HALA) tổ chức sáng 4/7.

Trường hợp Phúc Sinh: logistics 'ăn' 55% lợi nhuận gộp

• Theo ông Phan Minh Thông (Chủ tịch HĐQT Công ty CP Phúc Sinh), năm ngoái cước tàu bình quân chỉ 7–8 tỷ đồng/tháng; riêng tháng 6 vừa qua vọt lên 17 tỷ đồng.

• Cộng thêm ~5 tỷ đồng phí cảng biển và phụ phí, tổng chi phí logistics tháng 6 lên 22 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận gộp đạt 41 tỷ đồng — tức logistics chiếm 55% lợi nhuận gộp, mà ông mô tả là con số không thể tưởng tượng được.

• Dù vậy doanh thu vẫn tăng: 2025 đạt ~350 triệu USD; 6 tháng đầu năm nay hơn 230 triệu USD, dự kiến cả năm ~460 triệu USD (tăng hơn 25%).

Chi phí dồn ở toàn chuỗi, không chỉ cước tàu

Ông Nguyễn Đình Tùng (Tổng giám đốc Vina T&T) cho biết một lô hàng đi Mỹ/EU phải qua nhiều khâu: trung chuyển từ vùng nguyên liệu về nhà máy, chiếu xạ, kiểm dịch, thông quan rồi mới xuất.

• Giá thuê container lạnh tăng từ ~2.800 USD (đầu tháng 5) lên 7.800 USD — gần gấp 3, mà vẫn phải đặt chỗ trước rất lâu.

• Thời gian đường biển đi New York kéo dài từ hơn 20 ngày lên ~40 ngày do phải đổi tuyến, buộc nhiều doanh nghiệp chuyển sang hàng không (phụ thuộc hãng bay ngoại).

Bà Đặng Minh Phương (Chủ tịch Hiệp hội Logistics và Cảng biển TP HCM) cho rằng chi phí logistics đã vượt 20% giá thành sản phẩm (trước đây 17–18%). Lương tài xế container tăng từ ~25 triệu lên 45–50 triệu đồng/tháng nhưng vẫn khó tuyển.

Giải pháp được đề xuất — tối ưu cả chuỗi, không chỉ giảm cước

• Vận tải đa phương thức: đầu tư đường sắt nối khu công nghiệp với cảng biển, khai thác đường thủy nội địa, nghiên cứu đội tàu container quốc gia.

• Chủ động điều kiện giao hàng: Phúc Sinh giao ~80% container theo CNF/CIF (tự thuê tàu, mua bảo hiểm) để giữ giá trị dịch vụ logistics và chủ động dòng tiền.

• Trung tâm logistics tích hợp / khu thương mại tự do: gom kiểm dịch, chiếu xạ, thông quan về một đầu mối để hàng đi thẳng ra cảng.

• Kinh tế chia sẻ và chuyển đổi số: dùng chung kho bãi, thuê ngoài logistics, ứng dụng AI, quản lý tồn kho do nhà cung cấp (VMI).

Định hướng của TP HCM

Ông Lê Văn Danh (Phó giám đốc Sở Công Thương TP HCM) cho biết chi phí logistics Việt Nam hiện ~17–18% GDP, cao hơn Singapore, Malaysia. Thành phố đặt mục tiêu kéo xuống còn 11–14% GRDP giai đoạn 2026–2030 qua 9 nhóm giải pháp: tuyến đường sắt nối KCN Bình Dương với cụm cảng Cái Mép – Thị Vải; phát triển cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và trung tâm logistics tích hợp; đề xuất đưa mô hình trung tâm logistics tích hợp và khu thương mại tự do vào dự thảo Luật Đô thị đặc biệt kèm ưu đãi thuế, tiền thuê đất và cải cách thủ tục.

Nguồn: Bài gốc trên VnExpress (Thi Hà) — HIEA biên tập lại; số liệu và phát biểu giữ theo nguồn gốc.

Ảnh minh hoạ: Jan Pešula / Wikimedia Commons, giấy phép CC0.